In de meeste economische literatuur is de natuur beschreven als een bron van grondstoffen. Deze bron kan op elk gewenst moment worden ingezet als een productiefactor. We houden daarbij rekening met verstandige (economische) regels; wegen de kosten van het winnen van de grondstoffen op tegen de inkomsten van de verkoop van geproduceerde goederen? De laatste jaren worden daar nieuwe inzichten aan toegevoegd. We moeten ook rekening houden met het in stand houden van de productiecapaciteit voor toekomstige generaties. En er is ook een morele vraag: met welk recht, en door wie gegeven, kunnen wij de natuurlijke hulpbronnen uitputten?
Leerlingen verplaatsen zich in verschillende stakeholders en hun rechten, dit keer ook ‘de natuur’, en gaan met elkaar in debat. Dit helpt hen kritisch na te denken over begrippen als eigendom, opofferingskosten, schaarste, externe effecten en intergenerationele ruil.
Aan het einde van het lesuur :
- uitleggen wat het begrip ‘rechten voor de natuur’ inhoudt;
- begrijpen waarom er nagedacht wordt over het toekennen van rechten aan de natuur vanuit een economische context;
- ervaren hoe het toekennen van rechten aan de natuur in z’n werk gaat.
Aansluiting op domeinen en lesmethodes
Via de tool zoek je uit waar je deze lesbrief in jouw methode kan inzetten om jouw lesmethode te verrijken (voor Pincode, Praktische Economie, Cumulus en LWEO).
Koppeling aan de domeinen van het curriculum:
- Domein B – Schaarste: Veelal wordt bij het keuzeprobleem in veel economische theorieën alleen gekeken naar de financiële waarde van opbrengsten, kosten en opofferingskosten, weerspiegeld in prijzen. Maar het gaat niet alleen om financiële waarde: ook sociale en ecologische waarde kunnen worden opgeofferd of gecreëerd. Met dit meervoudig waardeperspectief is de lesbrief een aanvulling op de lesstof.
- Domein D – Markt, subdomein D8: De lesbrief is eerste verkenning en kritische reflectie op het begrip externe effecten.
- Domein F – Samenwerken onderhandelen: De lesbrief kan worden ingezet als toepassing van dit domein op de problemen in de kledingindustrie. Leerlingen gaan aan de slag met verschillende oplossingen en zien dat samenwerking tussen verschillende economische spelers nodig is (consumenten/burgers, bedrijven en overheid).
Hoe werkt de lesbrief economie ‘Hoe werkt de lesbrief ‘Natuur & Recht’
De verrijkende lesbrief is plug & play te gebruiken. Je kunt het materiaal downloaden, inclusief duidelijke docenthandleiding. De kant-en-klare PowerPoint presentatie kun je in de klas laten zien met een smartboard/digibord of beamer.
De lessen zijn interactief en de opdrachten voor leerlingen zijn beschikbaar als Word document, dus ook te printen en uit te delen als papieren werkblad.
Theoretisch kader
Hoe de lesbrief past in de economische theorie en methode op school. Achtergrond voor jou als docent, met weinig leestijd.
Docenthandleiding
Concrete handvatten om de online les eenvoudig en snel op te zetten, met zo weinig mogelijk voorbereidingstijd.
Presentatie klas
Boeiende, kant-en-klare presentatie voor digibord of beamer, waarmee je in je klas direct aan de slag kunt of die je zelf kunt aanpassen.
Opdrachten
De lesbrieven zitten vol activerende opdrachten en lesvormen die de leerling aanzetten tot kritisch denken.
Sneak preview opdracht
De lessen op economieles.nu hebben altijd activerende en leuke opdrachten voor de leerling. Deze helpen om de leerstof actief te verwerken en toe te passen.
De Waddenzee is een gebied waar economische, ecologische en sociale belangen samenkomen. In deze opdracht gaan we kijken wat er gebeurt als we de Waddenzee zélf een stem aan tafel zouden geven. Welke gevolgen zou dat hebben, welke belangen worden dan geraakt? Vier groepen (bedrijfsleven (NAM), overheid, burgers en Waddenzee) gaan een positie verdedigen rondom een belang bij de Waddenzee, gevolgd door een klassikale dialoog m.b.v. een aantal vragen.
Leerdoel: leerlingen leven zich in verschillende posities in (economisch, sociaal, ecologisch), ervaren hoe deze posities in de praktijk gewogen (kunnen) worden en tot welke (verschillende) uitkomsten dat leidt.
Belangrijke wijziging!
De lesbrieven zijn vanaf schooljaar 2025-26 niet meer los verkrijgbaar. Maar er is goed nieuws! Je krijgt toegang tot alle lesbrieven met een gratis economieles.nu abonnement. Naast de voordelen van een abonnement kun je hiermee alle huidige lesbrieven downloaden en oneindig gebruiken in je lessen.