Natuur en Recht

Domein:BE

Wat is natuur en hoe is de relatie met de economie? Vaak komt de economie de natuur niet ten goede. Wat kunnen we daar aan doen? Deze lesbrief gaat in op één manier: het toekennen van eigen rechten aan de natuur, om haar een eigen stem te geven. Is dit een geschikte manier om bescherming…

Deze lesbrief maakt deel uit van ons gratis abonnement.

In economie wordt de natuur beschreven als een bron van grondstoffen, een productiefactor. We houden bij grondstofwinning slechts rekening met financiële regels: wegen de kosten op tegen de inkomsten van de productie? Naast het gegeven van grondstofuitputting, is ook een morele vraag: met welk recht, en door wie gegeven, kunnen wij natuurlijke hulpbronnen toe-eigenen?

In een klassenopdracht verplaatsen leerlingen zich in verschillende stakeholders en hun rechten, dit keer ook ‘de natuur’, en gaan met elkaar in debat. Dit helpt hen kritisch na te denken over begrippen als eigendom, opofferingskosten, schaarste, externe effecten en intergenerationele ruil.

Aan het einde van het lesuur :

  • uitleggen wat het begrip ‘rechten voor de natuur’ inhoudt;
  • begrijpen waarom er nagedacht wordt over het toekennen van rechten aan de natuur vanuit een economische context;
  • ervaren hoe het toekennen van rechten aan de natuur in z’n werk gaat.

Aansluiting op het examenprogramma

  • Domein B – Schaarste: De concepten schaarste en keuzeproblemen worden toegepast op natuur, en vormt daarmee een aanvulling op de reguliere lesstof. 
  • Domein E – Ruilen over de tijd: Ook de uitputting van grondstoffen en het overbelasten van de draagkracht van de natuur zijn vormen van ruilen over de tijd, alleen is hier sprake van een intergenerationele ruil, dan van een ruil tussen een individueel heden en toekomst. De lesbrief is daarmee een aanvulling op de lesstof omdat er gekeken wordt naar de gevolgen van onze productie- en consumptiekeuzes voor toekomstige generaties.

Aansluiting op de lesmethode

Via de tool zoek je uit waar je deze lesbrief in jouw methode kan inzetten om jouw lesmethode te verrijken (voor Pincode, Praktische Economie, Cumulus en LWEO).

Domein B: Schaarste
Domein E: Ruilen over de tijd

Hoe werkt de lesbrief economie ‘Hoe werkt de lesbrief ‘Natuur & Recht’

De verrijkende lesbrief is plug & play te gebruiken. Je kunt het materiaal downloaden, inclusief duidelijke docenthandleiding. De kant-en-klare PowerPoint presentatie kun je in de klas laten zien met een smartboard/digibord of beamer.

De lessen zijn interactief en de opdrachten voor leerlingen zijn beschikbaar als Word document, dus ook te printen en uit te delen als papieren werkblad.

Hoe de lesbrief past in de economische theorie en methode op school. Achtergrond voor jou als docent, met weinig leestijd.

Concrete handvatten om de online les eenvoudig en snel op te zetten, met zo weinig mogelijk voorbereidingstijd.

Boeiende, kant-en-klare presentatie voor digibord of beamer, waarmee je in je klas direct aan de slag kunt of die je zelf kunt aanpassen.

De lesbrieven zitten vol activerende opdrachten en lesvormen die de leerling aanzetten tot kritisch denken.

Sneak preview opdracht

De lessen op economieles.nu hebben altijd activerende en leuke opdrachten voor de leerling. Deze helpen om de leerstof actief te verwerken en toe te passen.

De Waddenzee is een gebied waar economische, ecologische en sociale belangen samenkomen. In deze opdracht gaan we kijken wat er gebeurt als we de Waddenzee zélf een stem aan tafel zouden geven. Welke gevolgen zou dat hebben, welke belangen worden dan geraakt? Vier groepen (bedrijfsleven (NAM), overheid, burgers en Waddenzee) gaan een positie verdedigen rondom een belang bij de Waddenzee, gevolgd door een klassikale dialoog m.b.v. een aantal vragen.

Leerdoel: leerlingen leven zich in verschillende posities in (economisch, sociaal, ecologisch), ervaren hoe deze posities in de praktijk gewogen (kunnen) worden en tot welke (verschillende) uitkomsten dat leidt.

Belangrijke wijziging!

De lesbrieven zijn vanaf schooljaar 2025-26 niet meer los verkrijgbaar. Maar er is goed nieuws! Je krijgt toegang tot alle lesbrieven met een gratis economieles.nu abonnement. Naast de voordelen van een abonnement kun je hiermee alle huidige lesbrieven downloaden en oneindig gebruiken in je lessen.