We zijn effectiever dan ooit in het winnen van grondstoffen. Dat betekent twee dingen: we hebben heel veel materiaal beschikbaar voor onze economie, en we maken de beschikbare voorraden heel snel op. Volgens sommige maatstaven eten we de planeet te snel op, anderen zeggen dat toenemende schaarste de onze vindingrijkheid zal vergroten. Maar weinig mensen kijken naar de feiten: welke materialen spelen eigenlijk de hoofdrol in onze economie? Waar komen ze vandaan? Hoe houdbaar is ons huidige consumptiepatroon, en welke rol kan innovatie spelen om alternatieven te vinden? En welke rol speelt energie hierbij?
Leerlingen duiken in deze les ook de cijfers in en onderzoeken de voorraden, de productie en consumptie. Dit helpt hen kritisch na te denken over hoe we in de economie het gebruik van grondstoffen beter een plek kunnen geven.
Aan het einde van het lesuur:
- Begrijpen leerlingen dat voor alles wat geproduceerd wordt grondstoffen en energie nodig is;
- Kunnen leerlingen uitleggen welke gevolgen en uitdagingen ons grondstofgebruik heeft;
- Kunnen leerlingen alternatieven voor ons huidige grondstofgebruik onderscheiden en benoemen.
Aansluiting op het examenprogramma
- Domein D – Markt, (Havo: subdomeinen D5 en D7, Vwo: subdomein D1): De lesbrief is een aanvulling op het onderwerp productiekosten en producentengedrag, door het behandelen van de rol van grondstoffen. Zo ontwikkelen leerlingen nieuw begrip over het productieproces, de kosten die erbij komen kijken en daarmee van de aanbodkant van de economie.
- Domein E – Ruilen over de tijd: Ook de uitputting van grondstoffen en het overbelasten van de draagkracht van de natuur zijn vormen van ruilen over de tijd, alleen is hier sprake van een intergenerationele ruil, dan van een ruil tussen een individueel heden en toekomst. De lesbrief is daarmee een aanvulling op de lesstof omdat er gekeken wordt naar de gevolgen van onze productie- en consumptiekeuzes voor toekomstige generaties.
- Havo: domein D – Markt, subdomein D8 ; Vwo: domein Samenwerken en onderhandelen (F), subdomein F2: De lesbrief kan gekoppeld worden aan het concept externe effecten, door het kijken naar de materiële kant van productie en de sociale en ecologische gevolgen daarvan.
Aansluiting op de lesmethode
Via de tool zoek je uit waar je deze lesbrief in jouw methode kan inzetten om jouw lesmethode te verrijken (voor Pincode, Praktische Economie, Cumulus en LWEO).
Hoe werkt de lesbrief ‘Grondstoffen en Generaties’
De verrijkende lesbrief is plug & play te gebruiken en staat in een online leeromgeving. Om met het materiaal te werken, heb je alleen een internetverbinding nodig met een PC, laptop, tablet of smartphone. De kant-en-klare digitale presentatie kun je in de klas laten zien met een smartboard/digibord of beamer.
Met een QR-code in de digitale presentatie kunnen leerlingen direct inloggen in de juiste bijbehorende online opdracht. Stuur hiervoor de opdracht-link naar je klas (bvb in Teams) of laat leerlingen de QR-code scannen met hun telefoon, tablet of laptop. Geen goede verbinding in de klas of een andere technische hobbel? De opdrachten voor leerlingen zijn ook te printen en uit te delen als papieren werkblad.
Theoretisch kader
Hoe de lesbrief past in de economische theorie en methode op school. Achtergrond voor jou als docent, met weinig leestijd.
Docenthandleiding
Concrete handvatten om de online les eenvoudig en snel op te zetten, met zo weinig mogelijk voorbereidingstijd.
Presentatie klas
Boeiende, kant-en-klare presentatie voor digibord of beamer, waarmee je in je klas direct aan de slag kunt of die je zelf kunt aanpassen.
Opdrachten
De lesbrieven zitten vol activerende opdrachten en lesvormen die de leerling aanzetten tot kritisch denken.
Sneak preview opdracht
De lessen op economieles.nu hebben altijd activerende en leuke opdrachten voor de leerling. Deze helpen om de leerstof actief te verwerken en toe te passen.
>> Benieuwd hoe dit eruitziet? Leerlingen gaan aan de slag met stellingen, waarbij niet het juiste antwoord centraal staat, maar het gesprek met de klas.
We leven in een wereld die snel verandert. Dit heeft invloed ook op ons economisch denken: met welke bril kijken we naar de economie? In deze les onderzoeken we de rol van grondstoffen in onze economie en verkennen we de gevolgen, uitdagingen en mogelijke alternatieven.
Per expertgroep geven de leerlingen aan welke impact de verandering die zij bekeken hebben heeft op de kobalt-markt.
In de uitgangssituatie komt een evenwichtsprijs van $32 per kilo tot stand. In totaal wordt ongeveer 200 miljoen kilo afgenomen. In 5 groepen kijken de leerlingen vanuit een bepaald perspectief naar de kobalt- markt.
De 5 groepen krijgen elk een opdrachtblad met enkele bronnen (artikelen die verband houden met de vraag naar kobalt). Bij deze artikelen worden verschillende vragen gesteld op basis waarvan de groepen inschatting maken van de verschuiving van de vraag- of aanbod lijn. Doordat elke groep met andere bronnen en vanuit een ander perspectief (Nederland, een productie-land, accu technologie, …) werkt, ontstaan verschillende inzichten.
Belangrijke wijziging!
De lesbrieven zijn vanaf schooljaar 2025-26 niet meer los verkrijgbaar. Maar er is goed nieuws! Je krijgt toegang tot alle lesbrieven met een gratis economieles.nu abonnement. Naast de voordelen van een abonnement kun je hiermee alle huidige lesbrieven downloaden en oneindig gebruiken in je lessen.